Beto yonso ke tula dikebi na kimuntu ya insi ya ntoto ya mvimba, ebuna sambu na inki beto ke tanina mutindu ya kuswaswana ya kinkulu ti ya ndinga, beno lenda yula?
Mono ta pesa beno mvutu ya nswalu ya mutindu bangindu yai me basika. Disolo 55 (Dtuku 55) ya mukanda ya ONU yina bo tulaka maboko bamvula 72 me luta kele ya kutala mingi na ntwala —{5}} Disolo 55 ke tuba nde kuwakana ya kinkulu ya bansi mingi mpi luzitu ya bantu yonso sambu na banswa ya bantu, kukonda luswaswanu na yina me tala mpusu ya nitu, kuvukisa nitu, ndinga to lusambu, kele mambu ya mfunu sambu na kupesa maboko na mambote ya bantu yonso mpi na kutula bangwisana ya kinduku na kati ya mambu yina kele na kati ya . makanda, ye nsangu yayi kele ya kuzabisa mpe kutanina kinkulu mpe fondasio ya kuswaswana ya ndinga.}}.
Ndinga ti kinkulu kele bima ya mfunu ya kimuntu na beto ti bangwisana yina ke vukisaka bimvuka ti makanda kumosi. Na kutadila ntendula ya Encyclopedia Britannica, ndinga kele "système ya ntama ya kutuba ti kusonika yina bantu ke solulaka bonso bantu ya kimvuka ya bantu mpi bonso bantu yina ke vukanaka na kinkulu na bo. Bisalu ya ndinga kele kusolula, kudizaba, bansaka, mpi bangindu ya bantu na yina me tala ndinga ya bantu.
Ndinga ti kinkulu kele na kuwakana ya ngolo, ya kukangama, ya kutunga bantu, mpi bo kele bantu ya ke nataka nzayilu —{0}} Kinkulu ti kinkulu ke sadisaka beto na kubakisa beto mosi mpi kuzaba bimvuka yina beto kele yati.{1}}
Bau ke tuba nde kele ti bandinga 6 909 na ntoto ya mvimba bubu yai, na kati na yau 96% ke tubamaka na 4% mpamba ya bantu ya ntoto ya ntoto. 2 Na ntangu mosi, kiteso ya bandinga 6 na kati ya nkama ke tubamaka na bantu kuluta bamilio 1, mpi bandinga yai na kimvuka ke vandaka kiteso ya 94 na kati ya nkama ya bantu ya ntoto ya ntoto ya ntoto ya ntoto ya ntoto ya ntoto ya bantu ya nsi mosi ya ntoto ya bantu ya nsi-ntoto.{8}} Na kutadila mambu ya ke tadila malongi ya Nations Unies, Science et Culturel Organisation (UNESCO), kuluta katikati ya kati ndinga ya nsi-ntoto kele na kigonsa —{9}}}
Mambu mingi ya me salama ntama mingi ve me monisa nde bantu mingi me bikala na nima na nzila ya mvingu ya bantu, mpi beto ke mona diaka kimuntu na kati ya mambu yai, beto ke sosa kuzaba nde muntu kele, bantu ya nkaka kele na basusi sambu na kuvidisa kimuntu, bo yonso kele na Sosa ntendula ya.}}}.
Sambu na kuzinga ya kieleka, beto fwete tula kisika ya ntete na ndinga ti kinkulu sambu na kunwana ti mambu ya ke kuma mingi mpi kulungisa mpusa ya kuvanda ya muntu, yina kele na kati ya kuzinga ya kuzinga mingi.}}.
Na ntangu yayi, kele na ba insi 91 ya fioti ya kutungama, ba insi yina ke na kutombuka na ba nzila ya fioti mpe ba insi ya fioti yina ke yela na bisanga. Ba insi yayi mitindu tatu kele na bandinga mpe binkulu ya mutindu na mutindu na yinza ya inza. Mutindu mumonisi ya nivo ya zulu ya mitindu tatu ya ba insi, mu ke mona kiese mingi, kansi na ntangu yina mosi mu ke na susi samu ndinga yayi kele na nivo ya kuluta kigonsa{{{4} Papoa New Guinea kele insi ya fioti ya kisanga yina kele na kitezo ya 840. ndinga, bandinga zole kuluta bansi yonso ya Eropa na kuvukisaka. 4 Kiteso ya bandinga 1 300 kele na kizunga ya Pacifique, kansi konso ndinga ke tubamaka na mwayene ya 1,{10}} bantu ya 1,{11}} Ba ndinga kuluta 2,000} kele kiteso ya 30% ya bandinga yonso ya ndinga na ntoto ndinga mingi na inza na kigonsa ya kufwa. Ba mbutu ya mambu yayi me luta kubakisa ya bantu ya ndinga mpe ya kinkulu <{18}} Yau kele kaka ve ngyufula ya mutindu ya kutanina ndinga mpe kinkulu, yina kele mingi kuluta bima ya kinkulu ya kinkulu.}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}.
Kusosa na UNESCO ke monisa ti, kele na nguizani ya ngolo na kati ya bibulu ya mutindu na mutindu mpe mutindu ya kuswaswana ya ndinga. Ba bimvuka ya bisika na bantu ya mabuala me tula ba nzila ya kuzaba mambu ya kuzaba mbote samu na ntoto ya ntoto, yina ke monisa mutindu ya kuzaba mbote-mbote kisika yina ba ke zingaka, na kati ya yau, kuzaba mutindu ba yinti ke yela, madia, mpe mambote ya nzadi-mungwa, yina ke pesa nzila na ba écosystèmes ya luzingu mpe ya kukonda ngolo na bisalu ya normaleWA
Na ndambu yankaka, beto ke na kumona mutindu ya kuvukisa bandinga ti binkulu yina mesalamaka ntete ve na nzila ya urbanisation, tourisme ya inza ya mvimba ti migration ya bantu mingi. Yau kele kibeni fusion ya kiese ya binkulu na kati ya bambanza, na kati ya bansi ti ba continents. Na kati ya nzila, ata mpidina, bimvuka ya nima ya bwala ti bantu ya mpa kekutanaka mbala mingi ti banzenza, na ntangu yina yankaka kekutanaka ti basusi sambu na kuvidisa kimuntu —{2}}}}}}.
Mutindu yayi kele na ba ndambu zole. Bantu yina kele na nzila ya kukota na ba TIC mpe ke zaba ndinga ya Internet ke zingaka na inza ya kukonda ba ndilu, na ntangu yina bayina kele ve na nzila ya kukota na ba TIC mpe ke zaba ndinga ya internet, ba ke katulaka mpe me tula na nganda. Ba ke monaka ti, ndinga na bau, ndinga mpe kinkulu na bau ke na kuvila ntama. Katula bisalu yankaka ya mutindu mosi, kele na mambote mingi ya kuvukisa bantu, kansi beto fuana sala ti mambu yayi kuvanda ve na nsi ya kimuntu to kinkulu mpe kinkulu mpe ndinga ya mutindu ya kutuba. Beto fwete zikisa nde kaka mwa mambote ya ke katuka na yo mpi ya nkaka me bikala na nganda.{4}}}}
Na zulu ya kupesa beto ngindu ya mfunu ya kimuntu ti ya kuvanda, ndinga ti kinkulu kele mfunu na mitindu mingi. Keti mambu ya kuswaswana ke pusaka ve mumbongo ti tourisme?
Ngolo ke tuba nde kimuntu ti kimuntu na yandi ke monisa nde beto fwete balula kubwa ya mutindu ya kuswaswana ya kinkulu ti ya ndinga. Beto fwete longa baleke ndinga na bo ya kubutukila, na ntangu ya kupesa bo dibaku ya kulonguka bandinga ya nkaka ya bwala ti ya banzenza mpi disongidila mpi.}}}}}
Na nzila ya kukwenda na ntwala, bantu ke kutanaka ntangu yonso ti ba mpasi yina ke basika. Kansi, beto kele na mukumba ya kunata nsobolo mpe kukutana na ba mpasi na kuzikisa ti ba identités culturelles na beto ya mfunu mpe mutindu ya kuswaswana ya ndinga ke bumbana. Na nsadisa ya inza ya bubu yayi ke na kukangama mingi na inza, mabaku ya masolo ya kati ya kinkulu ya mfunu mpe kusolula na bilumbu ke kwisa ke kuma mingi na mutindu ya mfunu. Beto fuana kupesa valere, kutula mbongo mpe kupesa mutindu ya kutunga ba pont na kati ya binkulu na kati ya ba cultures{3} Mutindu ya ntoto mvimba. bantu ya insi, beto fwete zinga na bumosi sambu beto yonso ke bakaka mambote ya kuswaswana ya ba régions. Mutindu ya kusadila mutindu ya kinkulu mpe ya ndinga samu na kupesa ngolo na masolo ya ba cultures mpe na kubakisa mambu ya ntoto mvimba na ntangu mosi na kubuya kubebisa mabanza na beto ya kimuntu mpe ya kimuntu kele mpasi ya ntoto mvimba.